Yurt içi asgari kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar nedeniyle hesaplanan kurumlar vergisinin çok düşmesini sınırlayan bir taban vergi uygulamasıdır. Genel kural, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancı üzerinden hesaplanan yüzde 10’luk tutarın altına inilmemesidir.
Hesaplamanın mantığı
Önce normal kurumlar vergisi hesaplanır. Daha sonra ticari bilanço kârına kanunen kabul edilmeyen giderlerin eklenmesiyle bulunan ve rehberde belirtilen düzeltmelerin yapıldığı tutar üzerinden asgari vergi hesaplanır. Karşılaştırmada yüksek olan tutar dikkate alınır.
Bu yaklaşım, her istisna ve indirimin asgari vergi hesabında mutlaka yok sayılacağı anlamına gelmez. Kanunda asgari vergi matrahından düşülmesine izin verilen unsurlar ayrıca kontrol edilmelidir.
Kimler kapsam dışında?
- Kurumlar vergisinden muaf kurumlar
- İlk defa faaliyete başlayan kurumlar için ilk üç hesap dönemi
- Hasılat esaslı kazanç tespiti kapsamında vergilendirilen kurumlar
- Kanunda özel olarak kapsam dışında bırakılan diğer mükellefler
Yeni şirketlerde üç dönem kuralı
2025’te kurulan bir şirket için 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde asgari kurumlar vergisi uygulanmaz. 2024’te kurulan bir şirket için 2025 ve 2026 dönemleri kapsam dışıdır.
Birleşme, devir, tür değişikliği, kısmi veya tam bölünme sonucunda oluşan şirketler her zaman yeni faaliyete başlayan kurum sayılmaz.
Basit örnek
| Aşama | Tutar |
|---|---|
| İndirim ve istisna öncesi düzeltilmiş kurum kazancı | 10.000.000 TL |
| Asgari vergi oranı | %10 |
| Asgari kurumlar vergisi | 1.000.000 TL |
| Normal hesaplanan kurumlar vergisi | 720.000 TL |
| Karşılaştırmada dikkate alınacak vergi | 1.000.000 TL |
Nakit akışı neden etkilenir?
Şirket yalnızca indirimli normal vergi hesabını bütçelerse, geçici vergi döneminde beklenmedik ödeme çıkabilir. Bu nedenle vergi karşılığı hesaplanırken normal kurumlar vergisi ve asgari vergi iki ayrı senaryo olarak yürütülmelidir.
Yatırım, Ar-Ge, serbest bölge veya ihracat teşviki bulunan şirketlerde asgari vergi etkisi aylık yönetim raporlarına dahil edilmelidir.
Sık yapılan hatalar
- Yeni şirket istisnasını tür değişikliği veya devir şirketine otomatik uygulamak
- Asgari vergiyi yalnızca yıl sonunda hesaplamak
- Geçici vergi dönemlerini hesaba katmamak
- Bütün indirimlerin asgari vergi matrahından düşülebileceğini varsaymak
- Vergi karşılığı ile nakit ödeme tarihini ayrı izlememek
Uygulama Notu: İç Prosedür Nasıl Kurulmalı?
Vergi alanındaki bir değişiklik yalnızca e-posta duyurusuyla yönetildiğinde kısa sürede unutulur. Şirket; kapsam, sorumlu birim, kontrol tarihi, gerekli belge, onaylayan kişi ve saklama yerini içeren tek sayfalık bir prosedür hazırlamalıdır. Prosedürde hangi durumda mali müşavir, hukuk danışmanı veya teknik hizmet sağlayıcısından görüş alınacağı açıkça belirtilmelidir.
İşlem tamamlandığında yalnızca “yapıldı” işareti konulmamalı; tahakkuk numarası, başvuru numarası, gönderim zamanı, onay belgesi veya mutabakat çıktısı dosyaya eklenmelidir. Bu yöntem hem personel değişikliğinde bilgi kaybını azaltır hem de vergi incelemesi ya da iç denetimde işlemin nasıl yürütüldüğünü kanıtlar.
Aylık yönetim kontrolünde sorulacak üç soru
- Mevzuat veya uygulama tarihi değişti mi?
- ERP, bordro ya da muhasebe parametresi güncellendi mi?
- İşlemi kanıtlayan belge merkezi arşivde bulunuyor mu?
Aylık Ön Hesap Nasıl Yapılır?
Şirket ay kapanışında ticari kârı, kanunen kabul edilmeyen giderleri ve indirim/istisna tahminlerini güncellemelidir. Normal vergi ile asgari vergi arasındaki fark büyüyorsa yönetim, vergi karşılığını ve nakit rezervini artırmalıdır. Bu ön hesap kesin beyanname yerine geçmez; sürprizi azaltan yönetim aracıdır.
Hesaplamada kullanılan istisna ve indirimler ayrı satırlarda gösterilmelidir. Böylece hangi teşvikin normal vergiyi düşürdüğü, hangisinin asgari matrahta dikkate alındığı ve hangi belgenin eksik olduğu kolayca izlenir.
Sık Sorulan Sorular
Asgari kurumlar vergisi oranı kaçtır?
Genel hesaplama tabanı için yüzde 10 oranı esas alınır.
Yeni kurulan şirketler hemen kapsama girer mi?
İlk defa faaliyete başlayan kurumlar için üç hesap dönemi boyunca uygulama yapılmaz.
Geçici vergide de hesaplanır mı?
Evet. GİB rehberinde geçici vergi dönemlerinde de hesaplama yapılacağı belirtilir.
Zarar eden şirket vergi öder mi?
Ticari zarar, KKEG ve diğer unsurların durumuna göre hesap değişir; şirket özelinde değerlendirme gerekir.
Resmî Kaynaklar ve Dayanaklar
- GİB Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Rehberi
- GİB Mevzuat Duyuru Arşivi
- GİB Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Seri No:26 Bilgi Notu
Son mevzuat kontrolü: 12 Temmuz 2026
