Yemek bedelinin SGK prime esas kazanca dahil edilip edilmeyeceği, ödemenin adıyla değil gerçek niteliğiyle belirlenir. İşyerinde yemek verilmesi, yalnızca yemek hizmetinde kullanılabilen kart, çok amaçlı kart ve nakit ödeme aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.
Temel SGK yaklaşımı
İşyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen hallerde, nakit ödeme ya da yemek hizmeti dışında kullanılabilen kart/çek/kuponla sağlanan menfaatin, fiilen çalışılan günlere ait günlük sınırı aşmayan kısmı prime esas kazanç dışında kalabilir.
Günlük sınırı aşan tutar ile fiilen çalışılmayan günler için yapılan ödeme, bordroda ayrıca değerlendirilmelidir. Güncel günlük tutar SGK’nın ilgili yıl açıklamasından kontrol edilmelidir.
Ödeme türlerine göre kontrol
| Uygulama | Temel kontrol | Risk |
|---|---|---|
| İşyerinde yemek | Gerçek yemek hizmeti ve belge düzeni | Nakit ödeme gibi kaydedilmemeli |
| Sadece yemek hizmetinde kullanılan kart | Kartın kullanım kısıtı ve sözleşme | Başka harcamaya açılması |
| Çok amaçlı kart | Günlük sınır ve fiili çalışma günü | Ücret benzeri kullanım |
| Nakit yemek parası | Günlük sınır x fiili gün | Aşan kısmın prime alınmaması |
Fiili çalışma günü neden önemli?
İstisna hesabı, ayın takvim gününe değil fiilen çalışılan gün sayısına bağlıdır. Ücretsiz izin, rapor, eksik gün ve işe giriş/çıkış durumlarında yemek gün sayısı bordro puantajıyla eşleşmelidir.
Uzaktan çalışma günlerinde yemek yardımının devam etmesi, yardımın prime tabi olup olmadığı değerlendirmesini ortadan kaldırmaz; ödeme aracının niteliği ve gün sayısı yine kontrol edilir.
Bordro örneği
Bir çalışan ay içinde 22 gün fiilen çalışmış ve işveren günlük sınırı aşan nakit yemek yardımı ödemişse, sınır dahilindeki bölüm istisna; aşan bölüm prime esas kazanç olarak değerlendirilir. Hesap bordro programında otomatik yapılsa da puantajla karşılaştırılmalıdır.
Aynı şirkette farklı çalışan gruplarına farklı yöntem uygulanıyorsa bordro parametreleri departman veya sözleşme bazında ayrılmalıdır.
İç kontrol listesi
- Yemek yardımının türünü sözleşmede açıkça tanımlayın.
- Kartın hangi harcamalara açık olduğunu kontrol edin.
- Güncel SGK günlük sınırını bordro parametresine işleyin.
- Fiili çalışma gününü puantajdan alın.
- Aşan tutarı otomatik prime dahil edin.
- Bordro, muhasebe ve kart firması faturasını aylık eşleştirin.
Sık yapılan hatalar
- Yemek kartını her durumda ayni yardım saymak
- Raporlu ve ücretsiz izinli günleri istisna hesabına dahil etmek
- Kartın market ve diğer harcamalara açık olup olmadığını incelememek
- Günlük tutarı yıl değişiminde güncellememek
Uygulama Notu: İç Prosedür Nasıl Kurulmalı?
SGK ve İş Hukuku alanındaki bir değişiklik yalnızca e-posta duyurusuyla yönetildiğinde kısa sürede unutulur. Şirket; kapsam, sorumlu birim, kontrol tarihi, gerekli belge, onaylayan kişi ve saklama yerini içeren tek sayfalık bir prosedür hazırlamalıdır. Prosedürde hangi durumda mali müşavir, hukuk danışmanı veya teknik hizmet sağlayıcısından görüş alınacağı açıkça belirtilmelidir.
İşlem tamamlandığında yalnızca “yapıldı” işareti konulmamalı; tahakkuk numarası, başvuru numarası, gönderim zamanı, onay belgesi veya mutabakat çıktısı dosyaya eklenmelidir. Bu yöntem hem personel değişikliğinde bilgi kaybını azaltır hem de vergi incelemesi ya da iç denetimde işlemin nasıl yürütüldüğünü kanıtlar.
Aylık yönetim kontrolünde sorulacak üç soru
- Mevzuat veya uygulama tarihi değişti mi?
- ERP, bordro ya da muhasebe parametresi güncellendi mi?
- İşlemi kanıtlayan belge merkezi arşivde bulunuyor mu?
Sözleşme ve Bordro Parametresi Uyumlu mu?
İş sözleşmesinde veya personel yönetmeliğinde yemek yardımının türü açık değilse bordro uygulamasıyla personel beklentisi arasında uyuşmazlık doğabilir. Nakit yardım, kart ve işyerinde yemek seçenekleri farklı kurallarla tanımlanmalı; değişiklikler çalışana yazılı olarak bildirilmelidir.
Bordro programında günlük sınır ve fiili çalışma günü parametreleri test bordrosuyla doğrulanmalıdır. Yeni yıl güncellemesinde yalnızca tutar değil, kartın kullanım özellikleri ve şirket politikasındaki değişiklikler de kontrol edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Yemek kartı her zaman primden istisna mı?
Hayır. Kartın kullanım alanı ve ödeme niteliği önemlidir.
Nakit yemek yardımı prime tabi midir?
Günlük sınırı ve fiili çalışma gününü aşmayan kısım istisna olabilir; aşan tutar prime tabidir.
Uzaktan çalışan için yemek yardımı verilebilir mi?
Verilebilir; ancak SGK hesabı ödeme türü ve fiili çalışma gününe göre yapılmalıdır.
Güncel günlük tutar nereden kontrol edilir?
SGK’nın prime esas kazanç miktarları ve yıllık duyuruları esas alınmalıdır.
Resmî Kaynaklar ve Dayanaklar
Son mevzuat kontrolü: 12 Temmuz 2026
